Do i make - czy jest tutaj jakiś schemat?
Kiedy zaczynałam uczyć angielskiego, zauważyłam, że do i make sprawiają moim kursantom sporo kłopotu. Oba w podstawowym rozumieniu oznaczają „robić” (ale nie ograniczają się tylko do tego jednego tłumaczenia, mają ich od groma), ale nie możesz ich stosować zamiennie. Zależało mi na znalezieniu sposobu, żeby jasno i wyraźnie przedstawić im sposób na ich rozróżnienie. Wszystko tak naprawdę sprowadza się do tego, żeby wiedzieć którego użyć, żeby nie brzmieć… dziwnie.
DO - obowiązki, zadania i rutyna
Zawsze myślę o „do” jako o słowie związanym z codziennością i obowiązkami. Używam go, gdy mówię o czynnościach, które trzeba wykonać, ale po nich nie zostaje nic „namacalnego”.
-
I have to do my homework before watching Netflix. – Muszę zrobić zadanie domowe przed oglądaniem Netflixa. (Wiedzę traktujemy tutaj jako coś “nienamacalnego”, więc mimo że zadanie jest uzupełnione, nie zmienia swojej formuły, odnosi się to do obowiązku).
-
She always does the shopping on Saturday. – Ona zawsze robi zakupy w soboty.
-
I really don’t like to do the dishes. – Naprawdę nie lubię myć naczyń.
“Do” użyjemy także, żeby mówić o robieniu/działaniu w sensie ogólnym. Spytamy np.:
- What did I do? – Co ja zrobiłem?
- You have done a lot for me. – Wiele dla mnie zrobiłaś.
- I didn’t do anything wrong! – Nie zrobiłam niczego złego!
MAKE - efekt, rezultat, coś nowego
Z kolei „make” zawsze kojarzę z czymś twórczym, z efektem końcowym. Myślę o czymś, co powstaje i zmienia swoją formułę.
-
I love to make a cake for my friends. – Uwielbiam piec ciasto dla przyjaciół. (Tworzę coś od zera, z różnych składników).
-
He made a mistake in the test. – Zrobił błąd na teście.
-
Let’s make a decision quickly. – Podejmijmy szybko decyzję.
DO czy MAKE – szybkie porównanie
Zwróć uwagę, że w teorii wygląda to prosto.
-
do → ogólne stwierdzenia, obowiązek, zadanie, czynność rutynowa
I have to do my homework.
-
make → rezultat, coś powstaje, efekt końcowy
She made a beautiful card for her friend.
Kiedy masz wątpliwość, spytaj siebie:
„Czy coś tworzę? Czy coś po mnie zostanie?”
-
Jeśli tak → wybierz „make”.
-
Jeśli nie → postaw na „do”.
Niektórych wyrażeń możesz też nauczyć się na pamięć, dzięki czemu uda Ci się łatwiej wyczuć, co będzie poprawne. Poniżej znajdziesz listę najpopularniejszych wyrażeń zarówno z do czy make.
Potrzebujesz gotowej recepty na sukces?
Angielski to język, który słyszysz wszędzie – na lotnisku, w metrze, w serialach, w rozmowach. I właśnie dlatego nie ma sensu uczyć się go na sucho.
Nauka języka bezsprzecznie wymaga sporej dawki poświęcenia i samozaparcia. Jeśli czujesz, że stała się dla Ciebie przykrym obowiązkiem i nie widzisz żadnych postępów w nauce, sprawdź mój kurs English Weekly!
Pomogę Ci wskoczyć na kolejny poziom zaawansowania w prosty, przyjemny i kompleksowy sposób!
Kolokacje z DO
Sprawdź, ile ich znasz!
-
do homework – odrabiać pracę domową
-
do housework – wykonywać prace domowe
-
do the shopping – robić zakupy
-
do the dishes – zmywać naczynia
-
do the laundry – robić pranie
-
do exercise – ćwiczyć
-
do yoga / do sport – uprawiać jogę / sport
-
do business – robić interesy
-
do a favour – wyświadczyć przysługę
-
do your best – starać się jak najlepiej
-
do research – prowadzić badania
-
do a job / task – wykonywać pracę / zadanie
-
do one’s duty – pełnić obowiązek
-
do harm – wyrządzać krzywdę
-
do damage – wyrządzać szkody
Kolokacje z MAKE
-
make a cake / sandwich / coffee – robić ciasto / kanapkę / kawę
-
make a mistake – popełnić błąd
-
make a decision – podjąć decyzję
-
make a choice – dokonać wyboru
-
make a plan – zaplanować coś
-
make money – zarabiać pieniądze
-
make a profit – osiągać zysk
-
make friends – zaprzyjaźnić się
-
make a phone call – wykonać telefon
-
make a noise – robić hałas
-
make a sound – wydać dźwięk
-
make a mess – nabałaganić
-
make an effort – podjąć wysiłek
-
make an excuse – znaleźć wymówkę
-
make a suggestion – złożyć propozycję
-
make an offer – złożyć ofertę
-
make progress – robić postępy
-
make an appointment – umówić spotkanie
-
make a wish – pomyśleć życzenie
Ćwicz, ćwicz, ćwicz!
Kiedy uczysz się kolokacji, zapisuj je od razu w zdaniach – to sprawia, że łatwiej je zapamiętać i naturalniej używasz ich w rozmowie.
Triki na zapamiętywanie słówek i wyrażeń – skuteczne i mniej oczywiste sposoby
Uczenie się słówek i wyrażeń w języku angielskim nie musi być żmudnym obowiązkiem. Wręcz przeciwnie, jeśli zastosujemy odpowiednie triki, proces może być ciekawy, a przede wszystkim bardziej efektywny. Co ważne, istnieją sposoby, które często są pomijane, a jednak mają ogromny wpływ na to, jak szybko i trwale zapamiętujemy nowe zwroty.
Po pierwsze, warto korzystać z map myśli. Dlaczego? Ponieważ łączą one słowa kluczowe w logiczne grupy, a dzięki temu nasz mózg szybciej tworzy skojarzenia. Na przykład, zamiast uczyć się pojedynczego słowa „decision”, możemy zapisać w gałęziach mapy: make a decision, bad decision, decision-making. Tym samym od razu widzimy kontekst, co zwiększa zapamiętywanie.
Po drugie, niezwykle pomocne są historie zbudowane z nowych słów. Co więcej, im bardziej zabawne lub nietypowe, tym lepiej. Jeśli nauczysz się zwrotów takich jak take off, get over czy turn up, spróbuj stworzyć krótką anegdotę: „The plane took off late, but I got over it quickly when my friend turned up with coffee.” W ten sposób uczysz się naturalnych połączeń, a nie suchych definicji.
Ponadto warto sięgać po wizualizacje. Innymi słowy, nie wystarczy tylko czytać i powtarzać – trzeba widzieć. Rysunek, zdjęcie czy nawet gest mogą stać się kotwicą pamięciową. Dzięki temu zwrot run out of milk nie jest już tylko abstrakcyjną frazą, lecz obrazem pustej lodówki.
Co jeszcze? Dobrym trikiem jest łączenie słów z emocjami. Na przykład, jeśli uczysz się słówka „amazing”, zapisz je obok swojego ulubionego wspomnienia. W ten sposób słowo nabiera osobistego znaczenia. Podobnie, możesz tworzyć mini-dialogi z życia codziennego, w których naturalnie pojawią się zwroty takie jak do homework, make money czy look after.
Na koniec: skuteczne zapamiętywanie to nie tylko powtarzanie. To także łączenie nowych słów z kontekstem, emocjami i obrazami. Dzięki takim trikom proces nauki staje się nie tylko prostszy, ale i przyjemniejszy. W rezultacie szybciej zauważysz postępy, a motywacja do dalszej pracy wzrośnie.
